جاذبه های گردشگری استان یزد

باغ دولت آباد

باغ دولت آباد توسط محمد تقی خان بافقی و شاهرخ میرزایی افشار و کریمخان زند در سال 1160 هجری قمری ساخته شد. این مکان محل اقامت حاکم وقت (خان یزد)بود. باغ دولت آباد شامل فضاهایی چون عمارت هشتی و بادگیر، عمارت بهشت آیین، عمارت تالار آیینه، عمارت سر در اصلی اصطبل و اشترخان، عمارت سردر جنوبی و ... است. ارتفاع بادگیر این عمارت که بلندترین بادگیر جهان نیز محسوب می شود از سطح زمین 33/80 متر است. فضای سبز این باغ شامل درختان کاج، سرو، گل سرخ، محمدی، درختان میوه و به خصوص انگور و انار است که به وسیله قنات دولت آباد مشروب می‌شد. این مجموعه یادگاری است از دوره‌های افشاریه و زندیه.

روشنایی باغ در شب توسط لامپ‌هایی که در داخل فانوس گذاشته شده و به فواصل معین در اطراف قرار گرفته‌اند تامین می‌شود که منظره زیبایی را نیز ایجاد می‌کند. درهای ساختمان اصلی از چوب و به صورت کنده‌کاری دیده می‌شود و در داخل بنا اتاق‌های متعددی قرار دارد که در اکثر این اتاق‌ها حوضی قرار گرفته و درهای یکی از اتاق‌ها که روبه حیاط باز می‌شود با شیشه‌های رنگارنگ با طرح‌های زیبا مزین شده که در هنگام وجود خورشید و پرآب بودن حوض منظره زیبایی از نقاط رنگی منعکس شده را بر روی حوض مرمرین به نمایش می‌گذارد. در یکی دیگر از اتاق‌ها بادگیر معروف دولت آباد قرار دارد و به خوبی کولر می تواند خنکی ساختمان را تامین کند.

بقعه دوازده امام

این بقعه قدیمی‌ترین بنای موجود در یزد است که در سال 429 هجری قمری توسط ابویعقوب اسحق و ابومسعود بدر، دو تن از سرداران ابوجعفر علاءالدوله از سلسله کاکویان یزد ساخته شده است. این دو تن ازجمله چهار سرهنگی بودند که حصار یزد و دروازه‌های آن را به امر علاءالدوله در سال 432 هجری بنا کرده اند. این بنا بیشتر به لحاظ معماری و گنبد آجری آن است که در زمره‌ی شاهکارهای هنر سلجوقی به شمار می‌رود. نور این بقعه به وسیله پنجره‌هایی که در چهار طرف آن تعبیه شده، تامین می‌شود. وجود محراب در این بنا نشانه مسجدی است که در قرون دوم و سوم در این مکان بنا شده بود.

زندان اسکندر

مدرسه ضیائیه معروف به زندان اسکندر با حدود 8 قرن قدمت که در محله فهادان شهر یزد در مجاورت بعقه دوازده امام واقع گردیده است از آثار مهم مولانا ضیاء الدین حسین رضی است که در سال 631 هجری قمری آن را بنیان نهاد و بنای آن در سال 705 هجری قمری توسط پسرانش به اتمام رسید.

شبستان مدرسه دارای محراب است و در اطراف مدرسه، رواق‌هایی ساخته شده است. گنبد خشتی این بنا با تزیینات گچ‌بری و نقاشی با آبرنگ بر بلندای این ساختمان خود نمایی می‌کند که نمونه‌ای از معماری دوره مغول در ایران است. در مورد این بنا روایت‌های مطرح می‌باشد که قدمت ساخت آن را به زمان حمله اسکندر مقدونی به ایران نسبت می‌دهد که از این بنا به عنوان زندان استفاده می‌شده که بعدها تغییر کاربری داده و به عنوان مدرسه مورد استفاده قرار گرفته است.

آتش ورهرام (آتشکده زرتشتیان)

بنای فعلی آتشکده در سال 1313 خورشیدی با همت و کمک مالی زرتشتیان یزد و پارسیان هندوستان احداث گردیده است. نقشه این بنا را مهندسان پارسی کشیده‌اند و ارباب جمشید امانت سرپرستی و نظارت ساخت این بنا را بر عهده داشته است. ساختمان آتشکده با معماری زیبایی برگرفته از هنر معماری هخامنشیان (در تخت جمشید)در وسط حیاطی بزرگ و سرسبز و بر بلندی قرار گرفته و بر پیشانی عمارت نقش (فروهر)جلوه‌گر است. اهمیت آتشکده به قدمت آتش درون آن است که گفته شده از حدود 1520 سال پیش تاکنون فروزان مانده و حفاظت گردیده است.

مسجد و تکیه امیر چقماق

میرجلال الدین چقماق از سرداران و امرا شاهرخ تیموری و حاکم یزد با همکاری همسر خود فاطمه خاتون در جهت آبادانی یزد مجموعه‌ای شامل : تکیه، میدان، حمام، کاروانسرا، خانقاه، قنادخانه، چاه آب سرد و از همه مهمتر مسجد امیر چقماق را بنیان نهاده است. سنگ نصب شده در مسجد به طرف میدان، شبکه‌های ظریف از کاشی‌های معرق دور خارجی گنبد، محراب اصلی با طاقنمای مقرنس کاری و... این مسجد را از نظر مرتبه زیبایی بعد از مسجد جامع قرار داده است. این بنا، مسجد جامع نو نیز نامیده شده است. این مجموعه در قرن هشتم هجری قمری بنا نهاده شده است.

درخت سرو ابرکوه

ابرکوه یکی از قدیمی‌ترین شهرهای ایران است که در مرکز ایران و در محدوده استان یزد واقع می‌باشد. هم اکنون آثار باستانی بسیار زیادی از روزگاران گذشته در این مکان به جای مانده است که نشان از وجود تمدنی بیاد ماندنی و قدیمی دارد. اثری که اگر آن را عجایب بدانیم اغراق نکرده‌ایم و آن وجود یک درخت سرو کهن سال و بلند است که بر پایه ارزیابی متخصصین فن و از جمله یک دانشمند مشهور مانند پروفسور الکساندروف روسی عمر این موجود زنده را بیش از چهارهزار سال دانسته‌اند و به اعتقاد برخی دیگر از دانشمندان تا هفت هزار سال از عمر این درخت می‌گذرد. این درخت مشهور که هنوز نیز سرسبز و با صلابت در مرکز این شهر خودنمایی می‌کند دارای ارتفاعی بالغ بر 33 متر می باشد و محیط آن حدود 16 متر است. درخت سرو کهن ابرکوه در نوع خود در جهان بی‌نظیر است. در نزهه القلوب آمده است : در آنجا سروی است که در جهان شهرتی عظیم دارد چنانکه در عهد کیانیان سرو کشمیر و بلخ شهرتی داشته و اکنون این از آن بلندتر و بزرگتر است و درخت سروی در ایران زمین مثل آن نیست. گفتنی است این سرو کهن به عنوان یکی از آثار ملی تحت شماره 3 در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.

کاروانسرای شاه عباسی/ میبد

کاروانسرای شاه عباسی از جمله کاروانسراهای سبک صفوی است که با شیوه معروف چهار ایوانی و با آجر ساخته شده است. ساختمان کاروانسرا شامل ساباط، غرفه‌های بیرونی، هشتی ورودی، حیاط مرکزی، حوض خانه و مهتابی و چهار هشتی زیبا و فضای سرپوشیده شرقی و غربی و یکصد ایوان اتاق و اجاق برای استفاده کاروانیان بوده است. هم اکنون کتابخانه، موزه زیلوهای تاریخی میبد و رستوران سنتی در این مکان قرار دارد.

برج کبوتر خانه/ میبد

این بنا در جنوب شرقی باروی قدیم واقع شده است. بنا از خارج به صورت برجی مدور و آراسته به نقشهای ویژه و از داخل دارای سه طبقه و مجهز به هزاران لانه برای جلب و نگهداری پرندگان مهاجر است. برج کبوتر خانه هم به لحاظ حمایت از پرندگان بی پناه و هم به جهت استفاده‌ای که در گذشته از کود آنها برای کشاورزان می‌کردند شایان توجه است. قدمت برج کبوترخانه میبد به دوران قاجار برمی‌گردد و در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است. این برج به صورت استوانه‌ای ساخته شده و دارای تزیینات قطار بندی آجری و گچی است که مانع تردد مارها به داخل برج می‌شود، ولی در برجهای مکعبی و چند قلو ترفندهای دیگری مانند ایجاد قوس به داخل انجام شده است. زمانی که کبوتران احساس خطر می کنند به طور ناگهانی به پرواز در می‌آیند که این امر موجب ایجاد ارتعاشی داخل برج می شود و برای رفع این مشکل، علاوه بر ساختن یک طبقه در میانه برج، طاقهایی بین استوانه خارجی و داخلی ایجاد کرده‌اند تا طول برج کاهش یافته تا ضمن استحکام سازه از ارتعاشات نیز جلوگیری کند.

پیر چک‌چک/ اردکان

شهر یزد و بخش‌های اطراف آن مهمترین مرکز تجمع زرتشتیان است که از دیرباز در این ناحیه زندگی می‌کنند. در 72 کیلومتری شهر یزد زیارتگاه مهمی وجود دارد به نام پیر سبز چک چک که در فصل تابستان عده کثیری از زرتشتیان از نقاط مختلف جهان جهت برگزاری مراسم مهمی مانند جشن نوروز، تولد زرتشت و مهرگان در آنجا جمع می‌شوند.

برای رسیدن به این زیارتگاه زرتشتیان بعد از گذراندن تعداد زیادی پله در دل کوه‌های یزد به این مکان رسیده و نظاره‌گر یکی دیگر از ادیان و مذاهب موجود در ایران خواهید بود. گفته می‌شود نام چک‌چک از صداهای قطره‌های آبی گرفته شده که از صخره‌ای می‌چکد و اکنون به درون یک منبع ذخیره هدایت می‌شود.